Açık kaynak lisansları rehberi: girişimler neye dikkat etmeli?

Neredeyse her yazılım ürünü açık kaynak bileşenler içerir. Açık kaynak, geliştirmeyi hızlandırır ve maliyeti düşürür; ama her açık kaynak yazılım bir lisansla gelir ve bu lisansların yükümlülükleri farklıdır. Lisans kurallarına uymamak, ürününüzün kaynak kodunu açmak zorunda kalmak gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Lisans türleri

Serbest (permissive) lisanslar

MIT, BSD ve Apache 2.0 gibi lisanslar, yazılımın ticari ürünlerde kullanılmasına, değiştirilmesine ve kapalı kaynak olarak dağıtılmasına izin verir. Genellikle yalnızca telif bildiriminin ve lisans metninin korunması istenir. Apache 2.0 ayrıca patent hakkına ilişkin hükümler içerir.

Karşılıklı (copyleft) lisanslar

GPL ailesi gibi lisanslar, yazılımı değiştirip dağıttığınızda, türetilmiş ürünün de aynı lisansla ve kaynak koduyla sunulmasını gerektirebilir.

• GPL: Dağıtılan türetilmiş çalışmalar için güçlü yükümlülükler
• LGPL: Kütüphane olarak bağlantı kurulduğunda daha esnek koşullar
• AGPL: Yazılım ağ üzerinden hizmet olarak sunulduğunda bile kaynak kodu paylaşımı yükümlülüğü doğurabilir; SaaS girişimleri için özellikle önemlidir.

Ticari ürünlerde riskler

• Kapalı kaynak bir ürüne güçlü copyleft lisanslı kod eklemek, kaynak kodunu açma yükümlülüğü doğurabilir.
• Lisans bildirimlerini eksik bırakmak lisans ihlali sayılabilir.
• Bazı projeler zamanla lisanslarını değiştirebilir; yeni sürümleri kullanmadan önce kontrol edin.
• Kod parçalarını kaynağı belirsiz yerlerden kopyalamak telif riski taşır.

Lisans envanteri

• Kullandığınız tüm bağımlılıkları ve lisanslarını listeleyin; otomatik tarama araçları bu işi kolaylaştırır.
• Hangi lisansların kabul edildiğini belirten basit bir politika yazın.
• Yeni bir bağımlılık eklemeden önce lisansını kontrol etmeyi kod inceleme sürecine ekleyin.
• Ürünle birlikte gerekli lisans bildirimlerini sunun.

Yatırımcı incelemesi

Yatırım ve satın alma süreçlerinde açık kaynak uyumu teknik incelemenin parçasıdır; bkz. due diligence rehberi. Düzenli bir envanter, bu süreci hızlandırır.

Kendi kodunuzu açık kaynak yapmak

Bazı girişimler, topluluk oluşturmak ve benimsenmeyi hızlandırmak için ürünlerinin bir kısmını açık kaynak yapar. Lisans seçimini iş modelinizle birlikte değerlendirin; bkz. fikri mülkiyet rehberi.

Sonuç

Açık kaynak güçlü bir kaynaktır; lisansları bilerek kullanmak riski önemli ölçüde azaltır. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumlar için bir avukata danışın.