Girişim yatırımı terimleri sözlüğü: term sheet'ten cap table'a

Yatırımcılarla konuşurken sıkça geçen kavramları sade bir dille açıkladık. Sözlüğü yer imlerinize ekleyin; term sheet okurken veya yatırımcı görüşmesine hazırlanırken işinize yarayacak.

Pre-seed / Seed

Pre-seed, ürünün ve ekibin ilk şekillendiği en erken yatırım aşamasıdır. Seed (tohum) ise ürünün pazara uyumunu kanıtlamak ve ilk büyümeyi sağlamak için alınan ilk kurumsal yatırımdır.

Seri A

Ürün-pazar uyumunu yakalamış, büyümesi kanıtlanmış girişimlerin ölçeklenmek için aldığı yatırım turudur.

Melek yatırımcı

Erken aşamadaki girişimlere kendi birikimiyle yatırım yapan bireydir. Türkiye'de lisanslı melek yatırımcılar bireysel katılım sermayesi (BKS) mevzuatına tabidir.

Girişim sermayesi (VC)

Yatırımcılardan topladığı fonu yüksek büyüme potansiyelli girişimlere yatıran profesyonel yatırım şirketleridir.

Kurumsal girişim sermayesi (CVC)

Büyük şirketlerin stratejik amaçla girişimlere yatırım yapan birimleridir.

Yatırım öncesi değerleme (pre-money)

Yeni yatırım gelmeden önce şirkete biçilen değerdir.

Yatırım sonrası değerleme (post-money)

Yatırım öncesi değerlemeye yatırım tutarının eklenmesiyle bulunan değerdir. Yatırımcının alacağı pay, yatırım tutarının yatırım sonrası değerlemeye oranıdır.

Sulandırma (dilution)

Yeni pay çıkarıldığında mevcut ortakların sahiplik oranının azalmasıdır.

Ortaklık tablosu (cap table)

Şirketin kimin ne kadar payına sahip olduğunu gösteren tablodur; opsiyonlar ve dönüştürülebilir araçlar da burada izlenir.

Term sheet (ön protokol)

Yatırımın temel şartlarını özetleyen, genellikle büyük kısmı bağlayıcı olmayan ön anlaşmadır.

Due diligence (inceleme)

Yatırımcının şirketin hukuki, mali, teknik ve ticari durumunu yatırım öncesinde incelemesidir.

Opsiyon havuzu (ESOP)

Çalışanlara pay veya pay opsiyonu vermek için ayrılan paydır.

Hak ediş (vesting)

Payların veya opsiyonların belirli bir süre içinde kademeli olarak hak edilmesidir. Bekleme süresine (cliff) genellikle ilk yıl dahil edilir.

Tasfiye tercihi (liquidation preference)

Şirket satıldığında veya tasfiye edildiğinde yatırımcının, diğer ortaklardan önce yatırdığı tutarı (veya katlarını) alma hakkıdır.

Dönüştürülebilir araçlar

Yatırımın ileride, genellikle bir sonraki turda belirlenen değerleme üzerinden paya dönüşmesini öngören sözleşmelerdir.

Nakit tüketimi ve nakit ömrü (burn rate, runway)

Burn rate şirketin aylık net nakit harcamasıdır. Runway, mevcut nakdin bu hızla kaç ay yeteceğidir.

MRR / ARR

Aylık ve yıllık tekrarlayan gelirdir; abonelik tabanlı işlerin temel büyüklük ölçüsüdür.

CAC ve LTV

CAC bir müşteriyi kazanmanın ortalama maliyeti, LTV bir müşterinin şirkete ömrü boyunca getirdiği brüt kârdır. Sağlıklı bir işte LTV, CAC'nin belirgin şekilde üzerindedir.

Çıkış (exit)

Yatırımcıların paylarını satarak getiri elde etmesidir; genellikle şirket satışı veya halka arz yoluyla olur.

Bir sonraki adım

Kavramları öğrendikten sonra tohum yatırım turu rehberimizle süreci adım adım inceleyebilir, Türkiye Startups'ta girişim profilinizi oluşturarak yatırımcılarla tanışmaya başlayabilirsiniz.